Oktober 2007 – Excelsior op herhaling in Polen

Tekst: Jacob Uijl

De chr. gem. zangvereniging “Excelsior” maakte van 19 t/m 26 oktober 2007 voor de achtste keer een buitenlandse reis. De bestemming was Naklo Slaskie, een dorp in de buurt van de Poolse stad Katowice. De koorleden logeerden in hotel “Olijpski” in het nabij gelegen Tarnowsky Gory en waren de gasten van “Jutrzenka”, een koor, dat in april van genoemd jaar een bezoek aan Sprang-Capelle bracht. Het was de tweede uitwisseling met “Jutrzenka”. Al in 1995 ontmoetten de leden elkaar en dat was toen een groot succes.

In onderstaand verslag wordt de reis gedetailleerd beschreven van dag tot dag.

 

Vrijdag 19 oktober

Het was nog vroeg in de morgen toen de reizigers van “Excelsior” zich meldden bij het “Jeugdcentrum”. Allen hadden er zin in: een reisje naar Polen om de vrienden van “Jutrzenka” opnieuw te ontmoeten.

Helaas bleek er diefstal te zijn gepleegd; een kistje wijn was gestolen. Het hele gebouw werd grondig doorzocht, maar nergens was het te vinden. Het was dus echt weg en de Polen zouden met minder wijn genoegen moeten nemen.

DSC00398

De bus was keurig op tijd, om 10 over 9 reed het lange voertuig voor. Meteen werd de hele Kerkstraat geblokkeerd, zodat er enige file ontstond achter de bus. Daar kwamen nog overstekende koffers bij, zodat een een lichte chaos was waar te nemen. De reizigers van “Excelsior” trokken zich hier weinig van aan, zij hadden andere belangen.

De bus werd geladen. Het was echter meer dan koffers en tassen alleen. Heel veel koek en fruit verdween in het laadruim, inclusief een voorraad geschenken voor de vrienden in Polen.

In het Jeugdcentrum opende Jacob de reis officieel met het voorlezen van de namen en de mensen te herinneren aan de paspoorten. Na schriftlezing en gebed startte de reis pas echt. De chauffeur had inmiddels de bus om de hoek geparkeerd, zodat het verkeer onbelemmerde doorgang had. Er werd afscheid genomen op de stoep voor de bus, er werd gezwaaid en even later verdween de bus richting Waalwijk.

De sfeer was meteen goed; het weer zat mee, want de zon scheen spoedig aan een helderblauwe lucht en de chauffeur bleek een aardige kerel te zijn van 32 jaar. Hij heette Hans van den Berg en kwam uit Oss.

Dirigent Henny Blom en zijn vrouw Betty waren nog niet aanwezig. Vanwege verplichtingen op hun werk kwamen zij later op eigen gelegenheid naar het hotel in Duitsland. Daar zouden ze instappen en verder meereizen.

Het duurde wat lang voor er koffie was. Hans meende dat de verwarming van het water aanstond, maar dat bleek niet zo te zijn. Dat was dus pech! Janny en Joke stonden echter te trappelen om aan het serveren te gaan, dus zodra het water op temperatuur was werden allen voorzien van koffie, thee, en andere dranken. Eerst moesten bij Koos consumptiebonnen worden gekocht; een enveloppe met 10 bonnen kostte € 5,-.

Het assortiment van dranken was zeer ruim: naast koffie en thee was er chocolademelk, diverse soorten soep, frisdranken, bier en wijn. Dat was heel bijzonder.

Bij de eerste consumptie-ronde trakteerde Koosje op appelflappen. Dat ging er goed in en ook de chauffeur smulde mee.

De eerste stop was in Duitsland op een Rasstätte nabij Osnabrück. Een kleine Raststätte, want er was weinig plaats voor hongerende reizigers en de rij dames voor het toilet was opzienbarend. Middels een draaideurtje kon je het toilet bezoeken, nadat je een kaartje had gekocht. Dit biljet kon je inleveren bij je consumptie en dat was de korting die je ontving.

Na zo’n 3 kwartier ging de reis verder, maar het duurde niet zo lang voor er weer een pauze was. De tweede stop was in Steinhude am Meer, een aardig dorpje à la Volendam of Urk.  Het plaatsje was heel sfeervol met prachtige herfstkleuren en gelegen aan een meer.

Hier werd gewandeld in de zonneschijn, genoten van het fraaie kerkje, de oude huisjes en het kleurrijke park. Sommigen drentelden wat langs het meer en anderen zaten te genieten op de verschillende terrasjes. Er was een palingrokerij wat uitzonderlijke dikke palingen. Men was onder de indruk, maar het verhoogde de trek erin niet.

Rond half 5 ging de bus verder. Het laatste traject tot het hotel in Helmstedt. Dit werd het drukste deel van de reis, want de bus van “Kras” kwam in de file terecht. Langzaamaan ging het, maar de reizigers hadden er weinig last van; in de bus was het gezellig met lekkere drankjes, een blokje kaas van Eric en een bingo, verzorgd door Janny en Joke met spectaculaire prijzen! Voor € 2,- kon je een boekje kopen en deelnemen aan alle rondes.

DSC00491

Rond 7 uur arriveerde de bus bij het hotel. De chauffeur toonde zijn stuurmanskunst

door de bus met vaardige hand te parkeren op de daarvoor bestemde plaats.

Samen met Jacob ging hij naar de receptie om in te checken.

De anderen wachtten geduldig in de bus.

Even later kwamen de heren terug met een dienblad vol elektronische sleutels,

die ze aan alle reizigers uitreikten.

De koffers werden versleept naar de hal en even later stonden geduldige mensen

te wachten bij de lift om naar de kamers te gaan. Een half uurtje gelegenheid om je

op te frissen, want om half 8 stond het koud en warm buffet gereed.

Dat iedereen trek had bleek snel, want om half 8 zaten alle gasten gereed in de eetzaal. Deze was te klein om iedereen te bevatten, maar in een aangrenzende zaal stonden ook tafels klaar.

Het buffet was goed en er was keus voor iedereen. De drankjes waren niet inclusief en enkelen schrokken van de hoge wijnprijs: € 4,90 per glas. Goed gevuld weliswaar, maar toch prijzig.

Het eten verliep heel gezellig. De dirigent was de grote afwezige. Hij verscheen pas rond half 10 in het hotel, maar toen lagen de meesten al op één oor.

 

Zaterdag 20 oktober

Om kwart over 6 werden allen telefonisch gewekt, een service die velen thuis ontberen. Daarna kwam het royale ontbijtbuffet, vanaf kwart voor 7. Dat was smullen van de broodjes, de muesli, yoghurt en kwark. Iedereen deed z’n uiterste best om de maag tot aan de rand te vullen. Dat lukte de meesten aardig.

Het vertrek was om half 8 gepland en ook dat leek te gaan lukken, maar toen kwam er een kink in de kabel. Een pieptoon in de bus gaf aan, dat er te weinig vloeistof in het reservoir voor de stuurbekrachtiging zat. De chauffeur durfde eigenlijk niet te vertrekken. Het nabij gelegen tankstation verkocht de benodigde vloeistof niet en verwees naar een andere plaats.

De bus werd toch gestart en even later werd de reis begonnen. Na enige kilometers stopte de pieptoon vanzelf en Hans zuchtte opgelucht. Waarschijnlijk was het te wijten aan de kou van de nacht, het had nl. enkele graden gevroren. Toch wilde hij het zekere voor het onzekere nemen en bij een volgend tankstation werd een nieuwe poging gewaagd. Hij kreeg daar ook 0 op het request en bij een volgende kans was het weer mis. Toch kwam het nog goed die dag, want hij vond een reserve-fles met vloeistof in de bus. Toen was de spanning weg.

De reizigers hadden het ondertussen druk met kwis-vragen van Koos, waaronder een hele interessante met plaatjes van spreekwoorden en gezegden. Het was stil in de bus van het nadenken, heel relaxed voor de chauffeur.

Het weer was heel helder en zonnig en er was weinig verkeer. Tijdens een korte stop bij een Raststätte maakten velen een wandelingetje en genoten van de prachtige herfstkleuren.

DSC00487

Na deze onderbreking presenteerden Hannie en Kees en bingo. Dat was spannend en iedereen deed gretig mee.

DSC00488

Rond 12 uur passeerden we de grens.

Daar viel lichte regen en was enige wachttijd noodzakelijk voor de douanes de bus

in kwamen. Het leek heel wat; gewichtige gezichten, de uitgestoken paspoorten, het gesloten hek, maar het viel allemaal mee. De passen werden niet gecontroleerd, er werd slechts gekeken of allen er één bij zich hadden.

Natuurlijk werden er euro’s gewisseld in zloty’s. Voor € 1,-  ontving je ongeveer 4 zloty’s (1 zloty=€ 0,27)

Toen kwam Polen en dat was goed te merken: hobbel – de – hobbel ging het en dat kilometers achtereen. Bij de eerste rustplaats werd gestopt om te plassen en dat was tamelijk duur voor Poolse begrippen 1,50 zloty p.p. In het restaurantje bleek het ontbijt bij sommigen al verteerd; ze verorberden een groot bord frites met schnitzel en andere heerlijkheden of een simpel kopje soep.

De meesten vermaakten zich met de kabouters, die daar in grote getale te koop werden aangeboden. Daar zaten hele ondeugende kabouters bij, die zich niet schaamden om alles te tonen.

DSC00493

 

De reis ging verder, dieper het Poolse land in. Het werd droog, maar de zon liet zich niet meer zien.

Door het gehobbel van de bus vielen keer op keer jassen uit het bagagerek. Dat was een heel gedoe. Voor het kledingstuk opgevouwen terug lag viel er weer een volgende.

De worstenbroodjes van Riena de Jong werden met smaak gegeten en toen het hobbelen uiteindelijk stopte keerde het West-Europese luxe gevoel weer terug.

Het was heel rustig op de weg. Schijnbaar was een file in Polen een zeldzaamheid.

Er werd plotseling een extra stop ingelast, omdat Betty nodig moest. Toen bleek, dat er veel meer waren, dus duurde de stop langer dan gepland.

 

We naderden het einddoel. Zo’n 40 kilometer voor Naklo Slaskie verlieten de touringcar de snelweg en via allerlei binnenwegen en door grauwe dorpjes kwam de plaats van bestemming steeds dichterbij. De leden waren erg te spreken over de chauffeur, die de kunst van autobus-rijden goed in de vingers had.

Rond kwart over 5  werd Naklo Slaskie bereikt. Het hele koor stond juichend buiten met een groot spandoek en een klein spelfoutje: Hatrelijk welkom voor het koor Excelsior.

DSC00501

De begroeting was warm en hartelijk, daar voor het cultuurhuis in de Hoofdstraat.

Het was er spontaan en gastvrij met koffie en cakes, soep en brood en frisdrank.

Natuurlijk was er een toespraak van Gerhard Nowak, de voorzitter van die

Poolse zangclub. Ook Jacob moest er aan geloven, hij hield een toespraak

in het Engels, welke vertaald werd door Ascha, de tolk.

In het gebouw hingen foto’s aan de wand uit de geschiedenis van het koor,

waaronder het bezoek in 1995 en 2007.

Jacob kreeg nog een onderonsje met de voorzitter, die hem vertelde dat alle

tijden van het programma waren vervroegd. Dat had nogal wat consequenties.

Na het aanbieden van het programma begon de tocht naar hotel “Olijmpski” in

Tarnowski Gory. Gerhard reed voor. Moeilijk was het niet. Daar werd het koor niet verrast met een overbezettings, zoals in 2001 of een schamel pakhuis, zoals in 2005. Het bleek een aardig hotel te zijn met fraaie kamers en een gezellige bar. De verdeling verliep dan pook geheel naar wens. Iedereen was tevreden.

Nadat allen waren geïnstalleerd zochten de meesten wat vertier in de bar. Daar was het gezellig en onder het genot van een wijntje en (zelf meegenomen) nootjes en chips werd de dag afgesloten.

’s Avonds regende het.

 

Zondag 21 oktober

Het ontbijt was dus al vroeg: om kwart  voor 7 zaten de Brabanders al aan het ontbijt. Het was een royaal ontbijt met een eigen schaaltje beleg, yoghurt, muesli en diverse soorten smeerkaas. Ook de staafjes oploskoffie waren opvallend. Tijdens het ontbijt kwamen de verhalen los. Nieske had slecht geslapen vanwege het harde matras. Zij was zelfs op de grond gaan liggen. Marga en Jacob hadden een overstroming gehad. De afvoer van de douche bleek de hoeveelheid water niet aan te kunnen.

Gelukkig hadden de meesten een prima nacht gehad. Slechte slapers zullen altijd blijven bestaan.

Na het ontbijt haastte iedereen zich om koorkleding en zangmap te halen, zodat we snel konden vertrekken. Gerhard had zich inmiddels gemeld en om 10 over 7 vertrokken we richting Naklo Slaskie. Er was gewaarschuwd tegen de kou, zodat allen in winterkleding gehuld op weg togen.

In Naklo stonden de lunchpakketten gereed in kratten en de leden van “Jutrzenka” stapten in een eigen bus.

Het was een lange rit naar Wisla, ongeveer 2 uur. Toch was het niet saai. De bus reed door grauwe grijze steden en daarna door een golvend landschap, dat steed bergachtiger werd. Ruim voor tijd stopte de bus voor de kerk. Het was een bekende kerk, want in ’95 had “Excelsior” daar ooit gezongen.

De dienst van half 9  was nog aan de gang. Een stampvolle Lutherse kerk met aan 3 zijden dubbele galerijen. Het luide kerkgezang was op straat goed te horen. Het wachten duurde lang: 3 kwartier en enkelen met hoge nood zochten een adres om de blaas te ledigen. Op een aanplakbord hing een affiche met een aankondiging van “Excelsior”.

DSC00526

Rond de klok van 10 uur kon er in het gebouw tegenover de kerk verkleed worden. Vooraf werd er ingezongen in de hal. Al snel trokken de leden naar de kerk, waar de generale repetitie werd gehouden. Eerst met orgel, maar dat werd een fiasco. Alles moest dus a capella. Gezamenlijk zong men “Ecce Panis” en “Veni Jesu”. Dat klonk goed.

De Pfarrer was een aardige man. In beschaafd Duits vertelde hij het verloop van de dienst en daarna kreeg “Excelsior” het sein om te starten met 3 liederen.

De dienst begon om 11 uur en het was opvallend dat veel mensen te laat kwamen. De kerk was redelijk gevuld, maar niet zo vol als de eerste dienst. Tijdens de dienst was het vaak staan en zitten en de preekstoel was buitengewoon hoog. Dit vanwege de dubbele galerijen.

Na de dienst hield Jacob een toespraak, waarbij hij de Pfrarrer een boek van de Sprangse kerk aanbood, een cd en een gift.

De Pfarrer scheurde prompt de enveloppe open en toonde de € 75,- aan de gemeente. Hij bedankte het koor.

Na de dienst was er een gezellig samenzijn in het gebouw. Er waren lekkere cakes, er was koffie en thee en natuurlijk muziek.

Het kerkkoor zong, “Jutrzenka” galmde en ook “Excelsior” zong op fraaie wijze: “Lord, I want to be a Christian”.

DSC00540

Na het verkleden was er enige ruimte om te wandelen.

De meesten genoten van het plaatsje met z’n promenade en uitzicht op de fraaie bergen. Betty was enthousiast over haar Poolse jas, die ze kocht op de markt achter het gebouw.

Na de korte wandeling werden de lunchpakketten uitgedeeld en trokken de bussen verder. Een rondrit door de bergen.

Daar werd veel natuurschoon bewonderd; fraaie stuwmeertjes met watervallen, een groot stuwmeer met een stevige waterkering en mooie panorama’s.

 

DSC00563

De weg leidde steeds hoger

en uiteindelijk reed de bus door besneeuwde bossen, hetgeen veel indruk maakte. Helaas was er geen halte gepland, zodat de sneeuw langzaam verdween.DSC00590

In Szczyk was wel een stop gepland, maar daar was het zo koud, dat de helft in de bus bleef zitten, De andere helft dook een restaurant in om koffie of chocolade te drinken.

De tocht ging verder naar Bystra. Daar stopte de bus bij een sfeervol restaurant. Een goed verzorgde maaltijd viel de leden van “Jutrzenka” en “Excelsior” ten deel: bouillon op vermicelli en een schnitzel met champions. De drankjes waren voor eigen rekening. Het was jammer, dat de koren niet gemixt werden, want men kroop toch bij elkaar.

Na de maaltijd pakte Grazina haar gitaar en even later klonken vrolijke liedjes door de ruimte. Allen zongen vol overgave mee. Het werd daardoor heel gezellig.

Om kwart over 7 reden de bussen voor. Toen men 2 uur later bij het hotel arriveerde gingen de meesten meteen naar bed.

Maandag 22 oktober

Het was een hele koude en lange dag. Om 7 uur ’s morgens werd het ontbijt in de eetzaal geserveerd. Een andere zaal dan de dag ervoor met heel veel spiegels aan de wand.

Tijdens het ontbijt kwam de hagelslag voor de dag; Nel Timmermans had een selectie van De Ruyter meegebracht, maar ook Wil Versteeg had de hagelslag uit Holland ingevoerd, zonder dit aan de douane te melden.

Om 10 voor 8 vertrok de groep naar het broodmuseum in Radzionkow. Natuurlijk was Gerhard weer van de partij, maar hij had enkele andere leden meegebracht.

Het broodmuseum verraste iedereen. Het was interesssant, leerzaam en we maakten zelf een gevlochten broodje.

Er was een film te zien over de betekenis van het brood met fraaie historische beelden daarin.

Daarna moesten de Hollanders aan de slag. Voor het zover was moesten allen hun handen wassen en werden ze in een keurige lange rij gezet. Schijnbaar houden de Polen van een ordelijk verloop. Al marcherend kwamen ze in een ruimte waar de bolletjes deeg gereed lagen. Nadat iedereen een bolletje had gingen men aan de slag.

DSC00609

Het ging de meesten goed af en en tijdens het bakproces was er een rondleiding door het museum. Dat was erg leuk. De gids vertelde op komische wijze over de tientallen apparaten en keukenatributen die er stonden opgesteld.

Er was echter mee, zelfs een compleet ingerichte schoolklas, waar de leden van “Excelsior” veel plezier beleefden.

Na de rondleiding werd ons koffie met cake aangeboden, waarna de eindproducten van de bakplaat werden genomen en door sommigen terstond werden verorberd. Typisch Pools brood, maar erg lekker.

DSC00622

Na dit leuke uitstapje reed de bus

naar een oude kalkgroeve, die

was heringericht tot een skihelling met restaurant, terras en grote parkeerplaats.

Toen de bus eraan kwam bleek de slagboom gedaald te zijn. Geen nood, Gerhard

had geld bij zich. Hij wierp een muntje in de gleuf, maar er gebeurde niets. Nog

eens geprobeerd, zelfs nog een derde poging. Het baatte niet. Toen werden

er hulptroepen ingeschakeld. Een snelle kerel kwam aanlopen en duwde tot

groot vermaak van alle passagiers in de bus de slagboom uit het gelid, zodat de

bus verder kon. Veel gelach natuurlijk.

De bus stroomde langzaam leeg, want het was koud. Lang niet iedereen had zin om de skihelling op te klauteren en van het uitzicht te gaan genieten, dus enkelen bleven zelfs achter.

Het wandelen naar boven ging lang niet iedereen goed af. Over rubberen matten worstelden velen naar de top. Daarboven was het guur en het uitzicht viel tegen. Een aantal draaide meteen om en wandelde aarzelend, zoekend naar steun, het dal tegemoet. Het ging soms heel langzaam, maar tenslotte kwamen allen veilig beneden.

Na dit intermezzo startte Hans de bus en bracht een deel van de leden in Tarnowsky Gory om te winkelen, terwijl het andere deel terugkeerde naar het hotel.

Om kwart over 1 stond de maaltijd gepland in het “Gärtnerhaus”, een bekend gebouw, omdat het koor daar in ’95 ook vaak had gegeten.

De maaltijd was een verrassend en voedzaam. Er was zelfs rode bietensoep met een half ei. Dat werd niet door iedereen gewaardeerd, maar de meesten aten het met smaak op.

DSC00645

Inmiddels was het tijd om een generale repetitie te houden in de kerk van Naklo. Nadat de zangmappen en koorkleding waren opgehaald togen allen naar de kerk, die aan de rand van het dorp lag.

Daar was het steenkoud en wennen aan de akoestiek. Wil Versteeg zat achter een kil keyboard, i.p.v. het grote kerkorgel en Henny stond op een wiebelig bankje. Het was erg erg donker, alleen rondom het altaar was het licht aan.

Ondanks deze magere randvoorwaarden verliep de generale repetitie uitstekend. De zangers wenden snel aan de akoestiek en er was een goede concentratie. De zang klonk goed.

Om 5 uur was er in een nabijgelegen zaal koffie met cake, koek en snoep. Gezellig babbelend en zich opwarmend aan de kachels vermaakten de leden van “Excelsior” elkaar. De koorkleding werd aangetrokken, de mappen geordend en de zangers waren gereed voor het concert.

DSC00662

Dit concert vond plaats na de avondmis en werd een groot succes. Het binnen komen verliep rommelig, met jassen aan en wringend door een menigte, maar nadat het koor door Helena was geïntroduceerd en de eerste tonen klonken ging het zeer voorspoedig. Veel applaus, aandachtige luisteraars en zangers en een inspirerende Henny. Jammer dat Betty niet mee kon zingen, zij was verkouden.

Na het laatste lied mocht “Jutrzenka” voor het altaar. Ook zij zongen mooi. Een prachtige sopraan-soliste zong Panis Angelicus en Laudate Dominum. Dat was een lust voor het oor en allen luisterden ademloos.

Na het concert werden de leden van het koor meegenomen naar de Poolse huizen, waar ze het laatste deel van de dag gezamenlijk doorbrachten Dat betekende veel muziek en zang, eten, drinken en vrolijk zijn tot diep in de nacht.

 

 

 

 

 

DSC00682

 

Dinsdag 23 oktober

Lekker uitslapen, daar waren allen aan toe, na het overvolle programma van zondag

en maandag.

Dat uitslapen was niet erg lang, want het ontbijt was besteld om 8.15 uur.

Omdat iedereen langer had geslapen en tegelijk de badkamer bezocht werden

de douches overspannen, zodat allen een koud stortbad kregen. Gelukkig maakte een royaal ontbijt veel goed.

Er waren vele verhalen aan de ontbijttafel over de belevenissen van de vorige avond in de gastgezinnen. Het overdadige eten, de gulle gaven en cadeaus, maar ook de ontspannen sfeer en de gezellige muziek. Het was leuk om dit van iedereen te horen.

Om 9 uur vertrok de bus bij het hotel. Het regende en dat maakte de sfeer wat triest. Misschien had dat ook te maken met het doel van de reis: concentratiekamp Auschwitz- Birkenau, een reisdoel, dat niet door iedereen met genoegen werd gedeeld.

De bus reed richting Naklo, waar proviand en drinken werd ingeladen door enkele leden van “Jutrzenka”. 5 personen stapten in, hetgeen verwondering opwekte, want Polen zijn niet gecharmeerd van Auschwitz.

Onderweg kwam de bus in de file terecht. Nabij Bytom liep het allemaal vast. Gelukkig duurde het niet zo lang. Wel was er een korte pauze bij de MediaMarkt waar Koos en Hans attributen wilden aanschaffen voor hun videorecorder. Koos had een oplader in Helmstedt laten staan en bij Hans was de lader kapot. De beide heren hadden al lang gezocht in Polen en hoopten hier hun slag te slaan. Dat lukt wel bij Koos, maar niet bij Hans.

De bus reed verder naar het winkelcentrum “Silesia” in Katowice. Vier mensen verlieten de bus, omdat ze toch wat problemen hadden met het bezoek aan Auschwitz. Zij konden daar op 110.000 m2 inkopen doen. Op de terugweg zouden ze weer instappen.

Het was nog een behoorlijk eind rijden naar Auschwitz, maar iets na elven bereikte de bus de bestemming. De sfeer had iets weg van de aankomst bij een pretpark; een overvol parkeerterrein met bussen en auto’s, souvenirwinkels en heel veel mensen bij de ingang, waaronder groepen met gidsen.

Die sfeer werd al snel anders. Overigens was er heel veel verwarring over het programma. Eerst was er geen gids, toen wel. We kregen maar 1½ uur, later 2½ uur. We gingen niet naar de film, later gingen we toch nog. Toen waren er geen kaartjes meer, dus het ging niet door. Uiteindelijk kwamen we er toch in, zelfs met goede zitplaatsen. Heel veel vragen dus en weinig antwoorden. Maar de leden van “Excelsior” waren flexibel en het kamp maakte diepe indruk……………….

DSC00733

De groep werd in tweeën gesplitst en onder leiding van een gids ging het in snelle

vaart door het park. De rondleiding maakte een onvergetelijke indruk op allen;

de appèlplaats, de dodencellen, de executieplaats, het Hollandse blok, de vele

koffers, schoenen en brillen.

Het hele bezoek verliep in een gestaag vallende regen. Dat maakt alles dubbel triest

Een indrukwekkende film op het einde van het bezoek zorgde voor zwijgzame

mensen op weg naar de bus.

DSC00735

Daar moeste men even geduld hebben met Jan Broeks, want die kwam niet opdagen. Hij zat te wachten aan de ingang van de filmzaal en begreep niet waar de anderen bleven. Eén telefoontje loste alles op.

De bussen reden naar kamp Birkenau, bekend van het spporlijntje en het stationnetje. De gidsen residen mee. Terwijl de regen viel keken de bezoekers in de houten barakken naar de latrine, de stapelbedden en de kale ruimtes, waar de wind en regen doorheen kwam. Onvergetelijk!

Terug in de bus hadden de Polen broodjes en koffie gereed. Dat smaakte goed. Hans reed terug naar huis, na een korte stop bij het winkelcentrum. Er was onvoldoende tijd om in het hotel te zijn, dus reed hij meteen naar het “Gärtnerhaus”.

Daar stond een warme maaltijd gereed met soep, vis en glolapky, een typisch Pools gerecht; rijst met vlees in koolbladeren. Sommigen trokken een vies gezicht, maar de meesten vonden het goed smaken.. Een toetje kennen de Polen niet.

Inmiddels was het tijd om naar Piekary Slaskie te reizen voor een nieuwe ontmoeting met het koor “Halka”, zangers die “Excelsior” in 2001 bezochten.

Daar was een warm welkom voorbereid; Een hartelijk woord met fraaie liederen, cadeautjes en een tafel vol spijzen. Natuurlijk werd er gezongen, apart, maar ook samen. Het was een gezellig weerzien en allen ontvingen een kerst-cd van het koor.

DSC00772

Voor Hannie en Kees was het nauwelijks een reünie te noemen, zij kenden daar

vele mensen, omdat zij nog regelmatig contact onderhielden.

Na twee uren vond Gerhard het genoeg; hij nam ons mee terug naar het

Gärtnerhaus. Schijnbaar liggen de koren elkaar niet zo, alhoewel hij het koor toesprak

en bedankte voor de inspanning.

In het Gärtnerhaus was weer koffie met zoete en hartige hapjes. Tja, over eten hadden

de leden niet te klagen.

Rond de klok van 9 reed de bus weer voor en werden allen naar het hotel gebracht.

Een enkeling nam nog plaats in de bar, maar de meeste reizigers kozen voor een

plaats tussen de lakens. Buiten regende het gestaag………..

Maar rond het middernachtelijk uur werd er plotseling hevig op de hoteldeur gebonsd. Koosje en Ina kwamen terug van een bezoek uit Piekary Slaskie. Ze meenden, dat de hoteldeur op slot zat en ze waren bang de hele nacht buiten te moeten zijn. Dat was niet zo. De deur draaide naar buiten open en Koosje meende het tegendeel. Paniek in de nacht voor niets, de hoteldeur was gewoon open.

 

Woensdag 24 oktober

De volgende morgen regende het nog steeds. Het koor ontbeet, zoals gebruikelijk weer vroeg. Er was een klein uitstapje gepland naar het planetarium in Chorzow.

Het uitje ging met een andere bus, want Hans mocht 24 uren niet rijden, vanwege nieuwe Europese regelgeving inzake reistijden. De Polen hadden een andere bus besteld en deze bus bracht “Excelsior” bij het planetarium. Een bijzonder gebouw, vanwege de grote koepel, gelegen in een fraai park. Jammer dat het regende, want het park toonde een bonte kleurenpracht in dit jaargetijde.

Onder felgekleurde regenschermen wandelde het koor naar de hoge ingang van het gebouw. In de ruime hal werd het geduld enige tijd op de proef gesteld. Er was een voorstelling gepland om half 10 en zo laat was het nog niet. Het wemelde er van de jongelui, die allen een excursie hadden gepland op deze dag.

Toen verscheen de directeur op de trap en nodigde allen uit hem te volgen. Gerhard was nogal trots op het feit, dat hij deze man persoonlijk kende. Hij noemde dat meerdere malen.

Er was een Duitstalige voorstelling gepland onder de ruime koepel. Gelegen in comfortabele stoelen werd een perfecte show getoond over de sterren, planeten, zon, kometen en alle andere natuurkundige verschijnselen in het heelal. Ook al verstond je geen Duits, dit was toch zeker de moeite waard.

Na deze voorstelling wandelden de zangers naar het observatorium, waar een jongevrouw in zuiver Engels uitleg gaf over de bijzondere telescoop met een lens van 30 cm. Doorsnee. Zij deed dat op boeiende wijze. Jammer, dat het dak niet open kon vanwege de regen.

Na dit boeiend betoog werd het koor getrakteerd op koffie met slagroombollen.

DSC00799

Dit vond plaats in een andere zaal, waarvoor een bespreking een uur was uitgesteld. Wat Polen niet doen om het “Excelsior” naar de zin te maken.

Het smaakte goed en toen was het tijd om afscheid te nemen. In de regen werd een groepsfoto gemaakt, staande op de trap bij het planetarium.

IMG_410

Na deze boeiende excursie reed de

bus naar een plaats des onheils,

een herinnering voor de Polen.

In Chorzow was in januari 2006 een

hal ingestort, vanwege de

grote sneeuwlast op het dak; 64 mensen kwamen daarbij om het leven, waaronder

ook een Nederlander. Op deze plaats was een gedenkteken neergezet.

Dat gedenkteken en de kale plaats, waar de hal ooit stond werd bezocht. Een kort,

maar indringend bezoek.

Hierna kreeg het koor voldoende tijd om te ontspannen. Een deel werd afgezet bij een winkelcentrum in Bytom, een ander deel ging winkelen in Tarnowski Gory en de rest nam rust in het hotel.

Een geslaagde middag en goede voorbereiding voor de avond, want dan zou het grote afscheidsfeest plaats vinden.

Rond 5 uur waren allen present bij de ingang van het hotel. De bus zou hen afhalen en brengen in het Gärtnerhaus. Daar wachtte een rijk versierde zaal met vele leden van “Jutrzenka” en een band, die muziek speelde.

Er was eerst een maaltijd gepland met soep (en ei) en een schnitzel met aardappelen en vlees. Dat smaakte goed. Het werd echter heel snel afgeruimd en meteen kwamen de koffie, taart, wodka, bier en wijn tevoorschijn.

Op het feest waren hoge gasten uitgenodigd. Marga en Jacob dienden plaats te nemen naast de burgemeester en zijn vrouw, maar ook een vertegenwoordiger van de landraad zat aan deze tafel. De burgemeester was een jongeman van 40 jaar, die zich nog verontschuldigde voor het feit, dat hij niet meegereisd was naar Sprang-Capelle.

Er waren toespraken, van Gerhard, Jacob, de burgemeester en de landraad. “Excelsior” ontving enig promotiemateriaal van de gemeente, waaronder voor allen een fraaie poster.

“Excelsior” trakteerde alle leden van “Jutrzenka” op een verjaardagskalender met foto’s en namen van het koor, ontworpen door Koos de Jong en  fraai verpakt door enige dames uit het bestuur. Maar er waren meer Hollandse geschenken: een kaasplateau, kistjes wijn en een foto-album van het bezoek in april. Het mooiste geschenk betrof een glas-in-loodraam van Sprang-Capelle. De leden van “Jurtzenka” waren bijzonder verrast door de mooie geschenken.

Na dit officiele gebaar barstte het feest los met veel muziek, zang en dans. Er waren nog een paar stukjes, opgevoerd door zowel de leden van “Excelsior” als “Jutrzenka”. Veel gelach en groot vermaak.

IMG_516

Rond 11 uur waren de meeste leden het toch wel een beetje zat. Enkelen hadden al een taxi

geregeld en waren er vandoor gegegaan. De rest zat nog te wachten op de bus. Na een

hartelijke afscheidsgroet reed de bus weg, nagezwaaid door heel “Jutrzenka”.

Maar het was toch wel wat vreemd; de bus schokte en haperde. Wat bleek, de chauffeur kon

nauwelijks rijden. Dat veroorzaakte veel gelach en de passagiers vroegen zich af of ze

het hotel wel zouden halen. Dat lukte toch, ondanks het gestuntel met de versnellingspook.

Heelhuids werden alle Hollanders afgeleverd.

Donderdag 25 oktober

Op de dag van vertrek ruisten de douches al vroeg in de vele kamers van het hotel “Olimpijski”. Koffers klikten dicht en kamers werden grondig geïnspecteerd of alles werkelijk was ingepakt.

Het ontbijt was om 7 uur, in dezelfde ruimte waar de eerste maaltijd was genuttigd. Iedereen ontbeet op z’n gemak. Daarna ging alles heel snel. Toen de laatsten de eetzaal verlieten stonden Bas en Nel Timmermans al bepakt en bezakt bij de receptie te wachten en Gerrit de Bie sjouwde z’n koffer over de chique loper naar beneden.

Later volgden er meer en langzamerhand verhuisden de koffers onder de luifel van het hotel, waar vele reizigers gezellig stonden te keuvelen.

DSC00846

De bus reed voor en een paar sterke mannen sjouwden de bagage in de kofferruimte. Toen kon de bus gaan. Keurig op tijd vertrok de touringcar vanaf het hotel, waar de smerige geel-zwarte rook dampend uit de schoorsteen kwam.

Om half 9  arriveerde de bus bij het Kulturhaus in Naklo. Gerhard trad de bus binnen en nodigde iedereen uit voor de afscheidsspeech in het gebouw. Allen gehoorzaamden braaf.

Binnen wachtte de burgemeester en vele leden van “Jutrzenka” waren ook aanwezig. Gerhard bedankte voor de vriendschap, muziek en cadeaus. De burgemeester voegde eraan toe, dat het belangrijk was om de contacten te onderhouden. Hij hoopte ooit mee te komen naar Sprang-Capelle.

Daarna boden een bloemenvrouwtje en – mannetje iedereen een roos aan en er werd natuurlijk gezongen. Een hartelijk afscheid volgde en rond 9 uur vertrok de bus uit Naklo, nagezwaaid door de vele zangersvrienden. De terugreis was echt begonnen. Het weer was somber, maar droog.

De reis verliep zeer voorspoedig. Onderweg gezellige praat en enig vermaak met een  spreekwoordenkwis van Koos, maar ook een letterpuzzel en cryptische omschrijvingen. Natuurlijk was er een bingo met prachtige prijzen.

De eerste stop was in Polen, bij een schamel wegrestaurant, waar minstens 40  zlotys achtergelaten moest worden op het schoteltje bij de toiletjuffrouw. Genoeg om eens een goed schoonmaakmiddel te kopen, waarmee de toilet gereinigd kon worden.

Gelukkig was er meer te doen; er was een winkel met keramiek, van tuinkabouter tot kristal, van warme pantoffel tot houten molen, alles was te koop. De eigenaar denkt nu nog steeds dankbaar terug aan het moment, waarop de bus vol “Excelsior-leden” stopte. Zij besteedden daar hun zlotys met gulle hand.

Na een korte stop aan de grens, waar zlotys werden gewisseld tegen keiharde euro’s ging de bus verder. De kerstcd van “Halka” gaf enig vertier, maar ook de stem van Jan Smit glamde door de touringcar.

In Duitsland stopte de bus bij een fraai wegrestaurant. Enkele reizigers waagden zich aan het menu, maar de meesten wandelden wat rond. De chauffeur deponeerde de volle afvalzakjes in een container en voorzag alle stoelen in de bus van nieuwe plastic tasjes.

Het weer was fris en keurig op tijd zaten allen in de bus.

DSC00859

Het was niet ver meer naar Helmstedt en van file was geen sprake. Nog voor etenstijd arriveerde de bus bij het hotel.

De chauffeur en Jacob meldden zich bij de receptie en de receptioniste vertelde, dat iedereen dezelfde kamer had. Ze overhandigde ook de oplader van Koos.

De receptioniste had echter gelogen, bijna niemand had dezelfde kamer, dus dat zorgde toch even voor wat misverstanden.

Nadat iedereen zich had opgefrist, wachtte een royaal koud en warm buffet. Het smaakte allen goed, alhoewel er misverstanden waren over de andijvie en spinazie. Welke groente was het nou? Het toetje stelde niet veel voor; een vage mix van restjes(?) met een papperig zuivelsmaakje overgoten. Een paar leden bestelden een overheerlijke ijscoupe ter compensatie.

Aan het einde van de maaltijd sprak Jacob nog enkele mensen toe; hij prees de bedrijvigheid van Janny en Joke in de bus. Ze hadden steeds  goed geserveerd en geen fouten gemaakt. Als beloning ontvingen ze een fraai cadeau.

Ook Henny en Wil ontvingen alle lof. Henny voor zijn voortreffelijke wijze van dirigeren en Wil voor de begeleiding. Het succesvolle optreden van maandagavond was nog niet vergeten. Voor Wil was het jammer, dat zij nimmer een echt orgel had bespeeld in Polen. Een keyboard was haar enige instrument. Toch hulde voor de begeleiding.

Na de maaltijd vermaakten de Hollanders zich uitstekend; voetbal op het beeldscherm in de foyer, een wandelingetje of een lekkere kop koffie voor eigen rekening.

Betrekkelijk vroeg lagen allen op bed.

 

Vrijdag 26 oktober

De laatste morgen in een hotel bracht weer een schitterend verzorgd buffet. Alleen al het kijken ernaar deed het water in de mond lopen. Menigeen vulde de maag weer tot de rand: van spek met ei, tot muesli met kwark en zalm op brood, heerlijk.

Tijdens het ontbijt namen Henny en Betty afscheid. Ze bedankten voor de fijne week en verlieten met de route in hun hoofd, vol goede moed de zaal.

Al snel werden de koffers naar de bus versleept. Enkele bolden op van de vele geschenken en werden dan ook zorgvuldig in het bagageruim gehesen.

Al snel verliet de bus Helmstedt. De terugreis verliep zeer voorspoedig; fraai, droog weer, geen file en goede sfeer. De laatste bingo’s werden gespeeld, de laatste kwissen werden doorworsteld en Koos had het druk met corrigeren en punten tellen.

 

Al snel naderde men Nederland en rond het middaguur gleed de bus de A1 op, waar al spoedig een uitstekend wegrestaurant werd bezocht, Hier hadden allen de gelegenheid om lekker en uitgebreid te eten. Natuurlijk werd er druk gebruik van gemaakt en na het vorstelijke maal brak het laatste deel van de reis aan. Een deel om nog snel de consumptiebonnen op te maken of om alvast naar huis te bellen of je prijs in ontvangste te nemen als je een bingo won of een goede “kwisser” bleek.

Het was gezellig tot de laatste minuut. Voor de bus in Sprang arriveerde sprak Jacob de chauffeur nog eens toe. Hij bedankte hem door middel van een gedicht voor zijn bewezen diensten en bood hem namens alle reizigers een enveloppe met inhoud aan.

Een luid applaus volgde, want iedereen was zeer tevreden over deze chauffeur, die deskundig en klantvriendelijk bleek, maar zich ook bescheiden had opgesteld.

Rond de klok van 4 uur kwamen allen behouden aan in Sprang-Capelle, opgewacht door een bescheiden ploegje mensen.

Deze keer geen koffie met cake, maar een bedankje van de voorzitter voor iedereen, die zich had ingezet om van dit toernee een grandioos succes te maken.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.