Oktober 1999 – Reis naar Polen

” Excelsior” bezoekt Poznan.

door: Jacob Uijl, secretaris,
foto’s: Koos de Jong

Oktober 1999.

De Chr. Gem. Zangvereniging “Excelsior” bracht in de herfstvakantie van 1999 een bezoek aan de Poolse stad Poznan. Tijdens dit bezoek verzorgde het koor een aantal concerten en maakten de leden kennis met de stad en een aantal bezienswaardigheden in de naaste omgeving. Er was regelmatig contact met het Poolse lerarenkoor “Karol Kurpinskiego”, dat het tegenbezoek van het Sprangse koor organiseerde. Naast de leden waren ook een aantal trouwe aanhangers van “Excelsior” meegekomen naar Polen. Hieronder volgt een verslag van dag tot dag.

Wat vooraf ging.
Het bestuur is lange tijd van tevoren bezig geweest om alles te organiseren. Er is contact gezocht met reisonderneming “Kras” en een keuze gemaakt uit hun aanbod van hotels. Er zijn telefonische besprekingen gevoerd met het bestuur van het Poolse koor en Halina Dragon, de dirigente van het studentenkoor uit Kielce. De leden van “Excelsior” kregen als eerste de kans om in te schrijven, gevolgd door de mensen die in het voorjaar Polen in hun huizen hadden ontvangen. De belangstelling was groot: 54 mensen gingen mee. waaronder 31 koorleden. Het bestuur regelde de contracten, de administratie, het eten en drinken, de attenties, en vele andere zaken. In de krant van donderdag 14 oktober werd melding gemaakt van het tournee van”Excelsior”.

Vrijdag 15 oktober:
Naar Helmstedt. Om half 2 stonden we met 54 mensen gereed om naar Polen af te reizen. Het vertrek was gepland bij het”Jeugdcentrum” in Sprang, waar reisorganisatie “Kras” met een royalclass- bus keurig op tijd arriveerde. Het laden van de bus lukte maar net, want er was heel veel bagage meegebracht: de koffers, rijkelijk gevuld met cadeautjes, fruit, koeken en de attenties voor de koren. In de kleine zaal begroette voorzitter Koosje Groeneveld, iedereen en opende het samen-zijn met het lezen van Psalm 46 en gebed. Daarna las zij de presentielijst voor. Gelukkig was iedereen aanwezig.

De reis.
Om 5 voor 2 zaten we allemaal in de bus en verlieten we Sprang-Capelle. We werden nagezwaaid door een groot aantal thuisblijvers en we koersten richting Gorinchem, wat menigeen verbaasde. De stemming zat er echter goed in. De bus was versierd vanwege Erics verjaardag en het weer was ons gunstig gezind. Via de A15 reden we naar het oosten. Koosje en Jacob verkochten de eerste consumptiebonnen. Deze waren voorzien van allerlei teksten, en daar kwamen natuurlijk opmerkingen over. Joke en Janny werden benoemd tot serveerster. Zij bezorgden in Sprangse dracht iedereen koffie, thee of limonade. Daarna hebben ze de nostalgische kleding snel afgelegd en weinig meer gedragen. Het eerste rondje was van Eric, hij trakteerde op lekkere appelkoeken en natuurlijk werd er voor hem gezongen. Er was zelfs een feestmuts gemaakt. Koosje sprak de jarige namens iedereen toe en overhandigde hem een gedichtenbundel. Onder de televisietoren van Markelo hielden we onze eerste stop. De rokers konden hier diep inhaleren en de plassers konden bij MacDonald terecht. Dit alles onder het genot van een heerlijk zonnetje. Het ijs van MacDonald smaakte lekker, maar de chauffeur wilde het witte goedje niet in zijn bus hebben, dus moesten de liefhebbers hun lekkernij buiten oppeuzelen. Na een half uur reden we over onze landsgrens Duitsland in. De buschauffeur, hij heette ook Simon, net als onze dirigent, verschafte ons enige informatie over het Duitse rijk Er bleek nog meer te vieren, want Koosje en Ad waren opnieuw opa en oma geworden. Zij hadden een kleinzoon gekregen en trakteerden ons op chocolade met muisjes. Dat was bereid door een vakman, want het smaakte uitstekend. Petricia en Richard hadden ons een kaart gestuurd met een gedicht erop. Koosje las het voor. Zij konden vanwege de geboorte van hun zoon niet meereizen en wensten ons een fijne week toe. Rond half 7 was er een stop bij “Auetal”, dat meer op een Baustelle leek dan op een Raststätte. Een aantal nam een kopje soep, maar de meeste lieten hun maag doorrammelen. Het kleingeld bij de toiletten was wel een probleem, maar ook daar kwam een oplossing voor. Een uur later trokken we verder naar het oosten Het was inmiddels geheel donker geworden, maar in de bus werd gezellig gezongen, gelezen en gepraat. Sommigen sliepen al.

Helmstedt.
Het laatste stuk duurde niet meer zo lang, want om 9 uur arriveerden we in Helmstedt bij het “Holiday-lnn hotel”. In de bus las Koosje de namen op met daarachter het kamernummer. Toen kreeg iedereen het heel druk: koffers sjouwen, in een kleine lift naar boven, zoeken en de kamer verkennen. Het was een luxe hotel: mooie kamer met douche, bad, toilet, föhn, broekenpers, solarium en alle extra ’s die een gast in een hotel zich kan wensen. In de eetzaal kregen we een warme maaltijd, bestaande uit 3 gangen: aspergesoep, varkensvlees met boontjes en aardappelen en vruchtjes met slagroom. Daar was iedereen wel aan toe na zo’n lange reis. Het smaakte prima, ook al waren bij enkelen de boontjes afgekoeld. De avond was al bijna om toen we de maaltijd beëindigden. Een gedeelte ging direct naar bed en de rest praatte nog wat na aan de bar in het hotel.

Zaterdag 16 oktober:
Naar Poznan. Om 8 uur stonden alle koffers bij de bus. Dat was de afgesproken tijd en iedereen had zich daar keurig aan gehouden. Het had die nacht licht gevroren, want de auto ’s waren wit. De zon stond reeds te stralen aan de blauwe lucht, dus het beloofde een mooie dag te worden. Een paar sterke mannen hielpen de buschauffeur sjouwen met de koffers, terwijl de anderen naar de eetzaal liepen, waar een rijk ontbijtbuffet gereed stond. De broodjes, yoghurt en muesli gingen er goed in en vele reizigers liepen meer dan eens naar het buffet. De meeste mensen hadden goed geslapen, maar een aantal had ruzie gehad met het kussen. Dat waren hele dunne zachte exemplaren.

In de bus.
Om 9 uur vertrokken we uit Helmstedt richting Berlijn, ’t Was nog steeds zonnig en helder. Nog voor Berlijn werden we getrakteerd op appelkoeken. Dhr. Overweel was jarig en reisde in gedachten met ons mee. Daar hoorde een traktatie bij, want 6 jaar geleden viel de kalender op dezelfde wijze en toen deelde hij ook uit op z’n geboortedag. In een grote tas had hij het lekkers meegegeven. We hielden een tussenstop van 3 kwartier en toen reden we verder naar de grens.

Bij de grens.
Ruim 20 km. voor de grens stonden er reeds lange rijen vrachtwagens te wachten. Eerst snelden wij ze voorbij, maar ook wij kregen ons deel. Na een half uur stonden we stil bij de grenspost Bijna 3 uur heeft de chauffeur erover gedaan om de administratieve rompslomp te verwerken. Ondertussen vermaakten wij ons met praten, toiletbezoek en geld wisselen. F 100,- bracht 180 zlotys op. Erik trakteerde op kaas, nog vanwege zijn verjaardag en een paar krachtpatsers duwden een uitgevallen auto over de streep. Koosje en Jacob belden naar Poznan om aan te kondigen dat “Excelsior” eraan kwam. Gelukkig dat ze een telefoonkaart hadden ontvangen van het hotel, want zonder was het niet gelukt. In Polen. Om kwart over 4 trokken we het Poolse land in. Het eerste stuk wegdek was nog goed van kwaliteit, maar dat werd spoedig minder. Riena de Jong trakteerde op eigengebakken speculaas. Dat smaakte heel lekker. De reis naar Poznan ging toch sneller dan de verwachte 3 uren. Rond 6 uur reden wij Poznan al binnen. De routebeschrijving klopte aardig, alleen de bushalte was niet te vinden. Simon parkeerde de bus tussen de uitrijstrook en de doorgaande weg. Gelukkig dat er geen politie langs kwam, want die hadden ons zeker een bezoekje gebracht. Szctepan zou ons opwachten, maar die was er nog niet. Gelukkig bleek er toch een koorlid te staan. Die kwam meteen op ons af en belde mobiel (ook in Polen!) Szctepan. Die was er zeer snel en bracht ons met grote snelheid naar het centrum van de stad naar de Universiteit waar ons een gastvrij onthaal wachtte.

Eerste ontmoeting.
In één van de zalen van de plaatselijke Universiteit stond een “grand buffet” opgesteld met broodjes, fruit en verschillende dranken. Na een welkomstwoord en -lied, de uitreiking van het weekprogramma en een korte kennismaking smulden we van al het lekkers. Toen werden we naar ons hotel gebracht

Hotel. Het hotel lag in het centrum van de stad, dichtbij het oude gedeelte. Het heette “Rzymski-hotel”.

HOTEL RZYMSKI * * * Voor het hotel ratelden trams voorbij en was druk verkeer. De kamers waren eenvoudig, maar netjes. Sommigen van ons gezelschap waren bevoorrecht met een bad, maar de meesten moesten zich staande wassen onder een douche. Enkele echtparen werden uit elkaar gerukt, doordat de slaapplaatsen gescheiden waren door een smalle doorgang. Hoe deze echtparen dit hebben opgelost vermeldt dit verslag niet. De avond brachten we door in het restaurant, waar het prijspeil (bijna) op Westers niveau lag. Toch dronk iedereen met genoegen een glaasje op de behouden aankomst in Poznan.

Zondag 17 oktober: Een rustdag met een vol programma.
Kamer 111 was de eetzaal van het hotel en daar was iedereen om 8 uur aanwezig om te eten. Het ontbijt was samengesteld uit verschillende broodsoorten, vleeswaren (inclusief knoflook) en wat zoetigheid. Iedereen zat heel deftig te eten in koorkleding

Kerk.
Na de maaltijd stapten we in de bus en met Joerek, de vice-voorzitter als gids reden we naar het Evangelische kerkje, dat mooi gelegen was in een park. Het was een heel klein kerkje en het koor kon ternauwernood in z’n geheel op de galerij. Door onze aanwezigheid was het wel extra druk in de kerk. We zongen: “Exultate Deo”, “Veni Jesu” en “Sanctus”. Het was een doopdienst en ’t was indrukwekkend om dat in Polen mee te maken. Opvallend was, dat de Pfarrer het kind zelf in zijn armen hield tijdens het dopen. Iets, dat bij ons niet gebruikelijk is. De gemeente zong a capella en met het liedboek erbij konden we een aantal liederen volgen. Sommige melodieën waren voor ons bekend. Het was overigens wel koud in de kerk

Bij de Poolse families.
Na afloop van de dienst was iedereen uitgenodigd bij één van de leden van “Karol Kurpinskiego” thuis. Dat duurde tot half de middag, want daarna was er een concert in de kathedraal. De meeste leden hadden een hele goede zondag met overvloedige maaltijden en veel cadeaus.

Concert.
Een uur voor het concert begon kregen we gelegenheid om in te zingen in een klein zaaltje. Dat verliep niet vlekkeloos; een paar leden waren te laat, Simon was gespannen en er bleek geen orgel in de kerk te zijn. Gelukkig kwam alles toch nog goed. Na een wat aarzelende start verliep het concert succesvol. Vooral het “Heer van hierboven” werd gewaardeerd door de vele luisteraars. Bert’s solozang kwam in de grote kathedraal goed tot z’n recht. Als toegift zongen wij het “Sanctus” van Schubert. Er was ook een kinderkoor uitgenodigd, dat buitengewoon fraai zong met begeleiding van gitaar en fluit. Ze zongen heel gedisciplineerd en de jonge meisjes articuleerden opmerkelijk goed. Het was een lust voor ’t oog en ’t oor. Het laatste optreden was van “Karol Kurpinskiego” en dat koor muntte uit door de hoge klasse van zangkunstbeoefening. De soliste bezorgde velen koude rillingen Met haar “Panis Angelicous” van Cesar Franck beëindigde ze het concert. Al met al, een geweldige belevenis waar we met genoegen aan terugdenken. Het was ook fijn dat er grote belangstelling was voor dit concert. Op de grote oranje affiches hadden we het in de stad op verschillende plaatsen kunnen lezen. De cd-verkoop na afloop van het concert viel tegen, maar dat kon toch niet het fijne gevoel wegdrukken, dat we van het concert hadden overgehouden.

Eten.
We waren uitgenodigd om in een restaurant even buiten Poznan gezamenlijk te eten met de leden van het Poolse koor. De koorkleding werd opgeborgen en op de vreemdste plaatsen kon men verkleedpartijen zien. In het restaurant stonden gedekte tafels gereed en wij zaten met z ’n allen, de koren gemixt, in een kring. We kregen een goed diner geserveerd: een voorgerecht met ham, rollade in aspik, gevolgd door zure soep (zurek) en het hoofdgerecht bestond uit bikoz (zuurkool op speciale wijze bereid), worst en gehakt. Het smaakte heel lekker. We dronken er “Russische champagne” bij en hadden een heel gezellige avond. Het is altijd wennen, dat de Polen geen nagerecht kennen. Gelukkig smaakte de koffie uitstekend. Keer op keer zongen de leden van het Poolse koor. Er werd gepraat en de dirigent, voorzitter en secretaris van”Excelsior” ontvingen een mok met een boekje over Poznan. Wij gaven hen een klomp, gevuld met een rode zakdoek en een fles jenever. Het was jammer, dat Nel Timmermans werd opgeroepen om naar huis huis terug te keren wegens familieomstandigheden. Wij konden terugkijken op een geslaagde dag met bijzondere ontmoetingen.

Maandag 18 oktober:
Het verkennen van Poznan met een verrassende afloop. Om 9 uur stond de bus gereed voor het hotel om ons mee te nemen voor een rondrit door Poznan. Het was mooi weer en iedereen verkeerde in goede stemming. Henk en Toon gingen niet mee. Zij brachten Ne! naar het vliegveld, zodat zij niet alleen hoefde te gaan.

Rijtoer.
In de bus kregen we onderricht van een Duitstalige gids. Hij vertelde onafgebroken over de geschiedenis van de stad en de talrijke bezienswaardigheden. Onze hoofden draaiden van links naar rechts en van rechts naar links, hetgeen de lachspieren aardig losmaakte. Tijdens deze “sight-seeing” werd Simon, onze dirigent in het zonnetje gezet vanwege zijn verjaardag. Koosje bood hem een fles jenever aan, inclusief enkele cd-bonnen. Er ging een luid hoera-geroep op in de bus. Na een kort bezoek aan de Maltasee en de kathedraal werden we weer bij het hotel afgezet. Vandaar gingen we te voet naar de oude stad. Het was er rustig, want autoverkeer was daar verboden.

In de oude stad.
We kwamen op een prachtige markt met zeer fraaie huizen. Het was jammer, dat het raadhuis in de steigers stond. Om 12 uur hadden wij ons allemaal voor het raadhuis verzameld, om het traditionele geitenspel te aanschouwen. Dit spel herinnert ons aan een legende, waarin wordt verteld dat die geiten ’s nachts ruzie kregen en met hun horengekletter de burgers waarschuwden voor een brand, die net was uitgebroken. Op deze wijze werd de stad voor een grote ramp bewaard. Op de markt speelde een fanfare en dat zorgde voor een gezellige sfeer. We wandelden nog door enkele straten en toen keerden we naar ons hotel terug.

Traktaties.
Daar trakteerde Simon ons op koffie met ijs. Dat smaakte heerlijk na zo ’n lange wandeling. De bus reed vervolgens naar de menza van de Universiteit waar ons een maaltijd werd aangeboden: soep met napperbolletjes, rauwkostsalade met kip, worteltjes en aardappelen. Vooraf had onze gids nog even stil gestaan bij het monument, dat herinnerde aan de opstand van 1956 in Poznan. ’s Middags kregen we een uurtje vrij om te winkelen of iets anders te doen. Om 4 uur dienden wij weer aanwezig te zijn bij de bus (met koorkleding!)

Naar Pniewy.
Precies op tijd reden we Poznan uit richting Pniewy, dat ruim 30 km ver lag. In de bus legden we in alle haast de te zingen nummers in Pniewy op volgorde. Er ontstond nog een kleine discussie of we “Matona mia cara” zouden zingen. Simon zag er toch van af, hij wilde geen enkel risico lopen. Onderweg stopten we bij een rijtuigmuseum, waar allerlei koetsen en karossen stonden tentoongesteld. Het was een kort bezoek, maar met veel hilariteit, vanwege de komische foto’s die hier werden gemaakt: “Met elkaar in ’t koetsje”.

Inzingen.
Niet ver van dit klein museum lag de plaats van bestemming. De bus stopte bij de kerk en daar werden we naar een kleine zaal geleid, Met was inmiddels behoorlijk donker geworden. We hadden een half uur de tijd om ons te verkleden en in te zingen. Dat verkleden geschiedde gemengd en dat was nog niet vaak gebeurd in “Excelsiors” geschiedenis. Grote hilariteit, vooral Jacob kreeg opmerkingen over zijn onderbroek. Daarna werd het serieus, heel serieus. Simon liet ons inzingen en degelijk oefenen. Koosje, Olga en Corrie waren iets te laat, want zij waren door de dirigente haar woning ingelokt en volgepropt met slagroombollen, vruchten en koffie. Het was goed bedoeld, maar toch zaten deze leden niet echt op hun gemak. Zij vermoedden, dat hun medezangers al aan ’t oefenen waren en genoten niet ten volle van deze lekkernijen. Na zich omgekleed te hebben, wat op straat goed te zien was, kwamen ze in alle haast het repetitielokaal nog binnen hollen.

Concert en buffet.
Het concert was fijn. We zongen fraai, alleen de bassen maakten een uitglijder met “Exultate Deo”. Hoogtepunt was het gezamenlijke optreden met het Poolse koor. Wij zongen samen: “lm kühlen Maien”. Het ene koor was de echo van het andere. Zonder het gerepeteerd te hebben was dit de finale van onze zang in Polen. Na de verkleedpartij bracht de bus ons naar een andere zaal. Wij waren daar de gasten van een ander (jongeren)koor. De dirigente was lid van “Karol Kurpinskiego “. Zij onthaalden ons gastvrij op een royaal buffet. Een schitterend aangeklede tafel met de heerlijkste hapjes erop. De burgemeester sprak ons toe en daarna begon het eetfestijn, ledereen at met smaak en op het eind bedankte Koosje hen. Zij ontvingen eveneens een “klomp jenever”. De Polen begonnen daarop meteen te zingen. Het is opmerkelijk, hoe vaak en en graag ze dit elke keer weer doen. Nagezwaaid door de koorleden en dirigente vertrokken we om 10 uur uit Pnieuwy.

Busrit met plezier.
In de bus hadden wij de grootste pret. Koos de Jong speelde dirigent, terwijl het koor “Matona mia cara” zong. Er werd geschaterd van het lachen en Koos was de komiek van de bus, Hij verwierf op deze wijze de status van hulp-dirigent. De buschauffeur imiteerde vervolgens onze reisgids van vandaag, door zijn manier van spreken na te apen. Bij menigeen stroomden de tranen over de wangen van het lachen. Zo kwamen we in zeer goede bui bij het hotel aan. Restaurant. Die avond zat een gedeelte van ons gezelschap nog een poosje in het restaurant. In tegenstelling tot de avond ervoor was dit nu langer open. Er werd nog gezellig gepraat en wat gedronken. Het was een dag waarop we met genoegen terug konden zien.

Dinsdag 19 oktober:
Kornik en modern Polen. Een bezoek aan Kornik, kasteel en tuin stond vandaag op het programma. Kornik lag 20 km. van Poznan verwijderd en onder leiding van Sczepan gingen wij op pad. Onze Duitstalige gids was ook weer van de partij. Het was half bewolkt, maar behoorlijk koud, toen we van de parkeerplaats naar het kasteel liepen.

Kasteel.
Nadat Sczepan de kaartjes had gekocht liepen wij het kasteel in. Daar moesten we eerst allemaal sloffen over onze schoenen aantrekken. De nodige hilariteit natuurlijk. Het was een boeiende ontdekkingstocht door het kasteel: zeer rijk ingerichte kamers, waaronder een zaal in Moorse stijl (heel veel zuilen en Spaanse voorwerpen). Het topstuk in deze zaal was ongetwijfeld het zilveren drieluik. Erg mooi was een kamer met een wortelhouten vloer in de vorm van een mozaïek. Nadat we de sloffen hadden uitgetrokken wandelden we via het koetshuis de tuin in.

Tuin.
Niet iedereen ging mee, want het was veel”loop-werk”. Degenen, die wel een wandeling door de tuin maakten, waren daarover enthousiast. De eigenaar was een verwoed verzamelaar geweest van exotische planten en bomen. Hij had er meer dan 3000 bijeen gebracht in deze tuin. We bekeken de bomen, de planten en zagen ook zwanen in de vijver, eekhoorns wegspringen en een bijzondere boom,die de naam “Excelsior” droeg. Extra belangstelling voor dit exemplaar natuurlijk.

Winkelen in modern Polen.
Het was inmiddels rond het middaguur en het verlangen naar koffie werd steeds groter. De bus werd gestart en toerde naar Swarzedz, onder de rook van Poznan. De gids leidde ons naar het modernste winkelcentrum van Polen: groot, licht en luxe; te duur voor de doorsnee Pool. Het bleek het enige te zijn in heel Polen en het was pas een jaar geleden geopend. Voor sommige leden een desillusie, zij hadden een nostalgische markt met kraampjes verwacht. Toch was het de trots van de stad en de toekomst voor Polen in ontwikkeling als volwaardig lid van de Europese Gemeenschap. Bij een zeer goede banketbakker streek ons gehele gezelschap neer. Daar werd het felbegeerde kopje koffie gedronken. Een stuk taart ontbrak niet. De prijzen waren niet veel lager dan in Nederland. Er was ruim tijd om te winkelen en cadeaus in te slaan.

Afscheid.
Toen vertrokken we weer naar de menza van de Universiteit om een warme maaltijd te nuttigen. Onderweg namen we afscheid van onze gids. Jacob bedankte hem en hij ontving de bekende Hollandse klomp. Hij waardeerde dit, want hij beloofde de souvenir aan de muur te hangen. Hij kreeg spontaan applaus.

Vrije tijd.
Het warme eten smaakte heel goed. Daarna hadden we vrije tijd om te winkelen, de stad te bekijken of te rusten. De meesten kozen voor de eerste mogelijkheid en trokken in groepjes de stad in om daar nog eens lekker rond te dwalen en te genieten van de Poolse cultuur en winkels.

Avond.
Om 8 uur had iedereen zich verzameld in de hal van de Universiteit. Daar ontvingen we broodjes, een bord gevuld met allerlei soorten beleg en iets te drinken. Dat smaakte erg goed. De begeleider van deze avond verzamelde het “Stille Nacht” in allerlei talen. Sietse schreef dat voor hem op in het Nederlands en enkele leden zongen het voor. Het klonk wel vreemd; een Hollands kerstlied in een Poolse menza in oktober. Een aantal leden waren niet aanwezig. Zij waren uitgenodigd door Poolse families om de avond daar door te brengen. De overigen wilden graag gezamenlijk wat drinken en gezellig praten, maar dat leverde problemen op. Het restaurant had moeite met zo ’n toeloop en in de eetzaal kon het ook niet. Ondanks ons soebatten. door te beloven alles in oude staat te herstellen bleef kamer III gesloten. Uiteindelijk, na veel overleg mochten we toch in het restaurant. Het zou dan voor deze keer zelfs langer open blijven dan 11 uur. De tafels mochten bij elkaar worden geschoven Wat een privileges ineens. We hadden daar een gezellige avond. Joke en Janny voerden een stukje op en Eric sneed er in zijn eigen kaas. De ober was zo toegeeflijk door hem ook nog een snijplank aan te bieden. Of was hij bang voor zijn meubilair? Eén van de obers vroeg nog wel of het lang zou duren, want dan kon hij zijn vrouw inlichten. Geen zorgen, rond 12 uur waren wij verdwenen en kon hij spoedig naar zijn geliefde.

Woensdag 20 oktober:
Afscheid van Poznan. Wroclaw. Tegenslag. De dag begon hectisch: Na een rustig ontbijt gebeurden er 3 vervelende dingen; De buschauffeur kreeg een bekeuring vanwege het foute parkeren. Op het laatste nippertje ontsprongen we de dans door bemiddeling van Halina. Clasien viel van de trap en kwam op de marmeren vloer terecht Hannie’s tas leek te zijn gestolen, maar was slechts door een ander verplaatst. Alles kwam echter nog op z’n pootjes terecht en we vertrokken op de afgesproken tijd en plaats.

Naar Wroclaw.
Het afscheid was hartelijk. Nagezwaaid door een aantal koorleden reden we het centrum van Poznan uit, richting Wroclaw. Het was een lange rit over slechte wegen. Het duurde echt lang. Gelukkig vermaakte Koos de Jong ons met een vogel, die hij had gekregen. Een nepbeest, dat floot en met de staart wipte. Dit veroorzaakte veel gelach en ongekende pret. Clasien kreeg last van haar schouder en in overleg met anderen besloot zij om voor controle naar een ziekenhuis te gaan. Later bleek de schouder gekneusd te zijn. Gelukkig hadden wij twee Poolse gidsen bij ons; één van hen kon Clasien bijstaan in het ziekenhuis.

Kathedraal
Wij liepen ondertussen naar de kathedraal. Dat was een mooie tocht. Op de brug over de Oder hadden wij een prachtig uitzicht op dit gebouw. Iedereen kreeg gelegenheid om de toren te beklimmen. Ongeveer de helft ging naar boven: 60 treden omhoog en daarna in de lift. Als haringen in een ton zoefden we naar boven. Op 85 meter hoogte hadden we een mooi uitzicht over de stad. De beveiliging was goed, want de hele trans was omsloten met tralies. Maar de lens van het fototoestel of de filmcamera kon er doorheen. Er werden veel foto ’s gemaakt van Wroclaw. Heel mooi, met die Oder dwars door de stad. Toen gingen we naar beneden, weer in die lift. We bekeken de kerk; heel somber, maar met mooie gebrandschilderde ramen. Het mooiste deel van de kerk was helaas gesloten.

Panorama.
Om 2 uur stonden we in de rij voor het panorama van Raclawice. De toegang was betaald door het gastkoor en er werd zeer streng gelet op het gebruik van videocamera’s en fototoestellen. Bij 2 snauwerige dames moest de jas worden ingeleverd. Het was een indrukwekkend schouwspel, dat we te zien kregen. Er was een Duitstalige uitleg en iedereen keek en luisterde geboeid.

Panorama van Raclawice
Dit schilderij van15 meter hoog en 114 meter lang geeft de grote veldslag van 1794 weer. Dit was het jaar dat de opstandelingenleider Tadeusz Kosciuszko met zijn leger van Krakau in noordelijke richting trok, waar hij ter hoogte van het dorp Raclawice het Russische leger versloeg. Het schilderij werd honderd jaar na de veldslag gemaakt, toen Polen nog steeds leed onder de delingen. De opstand had namelijk uiteindelijk niet het gewenste resultaat voor de bevolking. Hij leidde in 1795 zelfs tot de derde deling van het land. Hei doek was juist daarom van groot nationalistisch belang. De belangrijkste schilders van het panorama waren Jan Styka en Wojciech Kossak., die Kosciuszko en de paarden voor zijn rekening nam. De twee artiesten reisden voor dal doel in het geheim naar Raclawice, dat toen in het Russische deel van Polen lag. om de omgeving van van de veldslag te bestuderen. Op het schilderij zijn de verschillende stadia van de veldslag weergegeven. Het schilderij was in 9 maanden klaar. Door een goede toepassing van perspectief en een driedimensionale voorgrond is een opmerkelijke illusie van diepte bereikt.

Markt.
Na dit bezoek liepen we naar de markt van Wroclaw. Een schitterend plein met fraai gerestaureerde panden in allerlei vrolijke kleuren. In één van deze gebouwen ontvingen we een complete maaltijd, bestaande uit: soep, schnitzel met gebakken aardappelen, salade en iets te drinken. We waren onder de indruk van de weldaden aan ons bewezen, Spontaan kwam er een inzamelingsactie op gang om als tegemoetkoming aan de gastvrijheid van de Polen hen een bijdrage te schenken om muziek aan te schaffen. Het idee kwam van de niet-leden en de opbrengst was ruim 300 zlotys. De beide gastheren werden er verlegen van en bedankten ons namens het koor. Hierna hadden wij nog een half uur de tijd om wat rond te kijken. Het was echter zo koud, dat velen hun toevlucht zochten in een pub (ook in Polen!), café of winkel.

Naar Zielona Gora.
Om half 6 verlieten wij Wroclaw om naar Zielona Gora te reizen. Onderweg vermaakten wij ons weer met de vogel van Koos, traktaties, lezen en gezellig praten. Het was al donker toen wij in Zielona Gora arriveerden bij hotel “Polan”, een zogenaamd Orbis-hotel. Koosje en Jacob verdwenen naar binnen om een kamerverdeling te maken. Dat bleek niet geheel overeenkomstig het aantal reizigers, dus duurde het even. Toch kon iedereen om half 9 zijn intrek nemen in het hotel. Voor Poolse begrippen, een luxe hotel: ruime kamers met douche, toilet (separaat) en hele opmerkelijke dekbedovertrekken, met een rond gat in het midden. Dat maakte de tongen los. Om kwart voor 9 zaten wij in het restaurant. Daar konden ze de stortvloed van mensen niet zo snel verwerken. De obers liepen als hazen heen en weer. We moesten dan ook erg lang op het eten wachten en soms kwam het helemaal niet. Toch was het gezellig en toen uiteindelijk iedereen het eten op had, gaf het allen een voldaan gevoel.

Donderdag 21 oktober:
Van Zielona Gora naar Wroclaw. Afscheid. Ans was jarig op deze dag en om 8 uur al gefeliciteerd door 50 mensen. Dat vond plaats tijdens het ontbijt, dat werd geserveerd in het restaurant: keurig verzorgd met omelet, tomaten, thee of koffie. Het smaakte allen goed, alhoewel Piet ziek was. Hij heeft er niets van gegeten. Rond half 9 was het heel bedrijvig in de hal. De koffers werden naar de bus gesleept. Bij de receptie verzamelden we ons en namen daar afscheid van Joerek, onze begeleider. We zongen “Auf Wiedersehen “, gevolgd door “Lang zal ze leven ” voor Ans. Toen namen we afscheid van de vice-voorzitter en Zielona Gora.

Grens.
We reden naar de grensovergang Frankfurt an der Oder. Ans trakteerde in de bus op bonbons en koffie, dus de stemming zat er goed in. Het weer was stralend en dat verhoogde de sfeer. Vlak voor de grens moest de chauffeur tanken. Daar maakten de leden dankbaar gebruik van, want er werd druk wodka ingeslagen. Die was in allerlei fraaie flessen en prijsklassen te koop. De grenspassage verliep vrij voorspoedig. De ztotys konden ingewisseld worden en de wachttijd was maar een half uur. Er kwam deze keer een echte douanier de bus in. Hij haalde de passen op en vergeleek de gever met de foto.

Naar Potsdam.
We reden richting Potsdam. Vlak voor de stad ontdekte de chauffeur een restaurant aan een meer. Daar konden we geen menu a la carte krijgen, maar wel soep en brood. De meerderheid wilde deze kans benutten en zette zich aan de stevige maaltijdsoep. Het was minestronesoep met een warm broodje, erg lekker. De laatste tafel had pech, de pan was leeg en zij kregen een alternatieve soep. Die was niet te eten, dus lieten ze de soep koud worden. De eigenaresse bleek toch niet overtuigd te zijn van de kwaliteit, want ze halveerde de prijs meteen. Bedenkelijk!

Kasteel
We reden verder naar Potsdam. Na Piet was Bert ook ziek geworden. Hij lag achterover in z’n bank en is een hele tijd niet overeind geweest. In Potsdam ging de helft van de bus de stad in en de overigen naar het slot: “Sans Souci” Een schitterend paleis, maar helaas was er geen rondleiding mogelijk, want alles was vol. We hadden nog één kans, de rondleiding van 5 uur. Dat was echter te laat. Toen hebben we de tuinen bekeken en die waren zeer ruim en groots opgezet: grote, brede trappen, een fontein, beelden en veel groen. Dit vergoedde de gemiste rondleiding grotendeels. Na een half uur keerden we terug naar de stad. Daar werd nog gewinkeld, gedronken of ijs geconsumeerd. Wij wandelden naar de parkeerplaats, stapten vervolgens in de bus en deze trok verder naar Helmstedt.

“Excelsiora”
In de bus kwam de vogel weer te voorschijn. Er werd een prijsvraag uitgeroepen om een mooie naam voor het diertje te bedenken. Corrie de Jong en Joke inventariseerden de namen. Koos mocht kiezen. Hij maakte een top 5 en de vogel kreeg de mooie naam: “Excelsiora ” Er werd veel gelachen en de prijswinnaar ontving een zak borrelnootjes. Zo verliep de reis plezierig en snel.

Weer in Helmstedt.
In Helmstedt liet de chauffeur ons eerst de binnenstad zien. ’t Was wel donker maar toch regen we een aardige indruk van het centrum van de stad met de vele vakwerkhuizen. Rond klokke 8 waren we in ’t hotel en een half uur later zaten we weer in de eetzaal. Het eten smaakte prima en na afloop verzorgde Koos de Jong nog een voordracht met “Mijn droom”. In dit stuk ontbrak de humor niet, dus werd er weer volop gelachen. Na het eten verdwenen een aantal medereizigers naar boven. De rest hing nog wat rond bij de bar om gezellig te praten en iets te drinken. Cor Lammertse liet zijn welluidende stem nog wat operetteklanken voortbrengen en Hannie en Ina zongen het “Panis Angelicus”. Dit klonk erg mooi door de hal van het hotel en lokte een aantal slapers naar de galerij. Sommigen zelfs in nachtgewaad en zonder kunstgebit. Het was al na middernacht toen het eindelijk rustig werd en iedereen naar de hotelkamers was verdwenen.

Vrijdag 22 oktober:
Naar huis. De laatste dag van onze reis naar Polen was aangebroken. Om 8 uur sleepte iedereen de koffer naar de bus en daarna was er het begeerde ontbijt(buffet). In de rij slaan voor een goed gevuld bord. Voor 9 uur zaten we in de bus om naar Sprang – Capelle af te reizen. De reis verliep heel voorspoedig. “Excelsiora” verscheen ten tonele en zorgde voor de nodige lachsalvo ’s in de bus. Er werden smartlappen gezongen en heel veel traktaties doorgegeven. Rond het middaguur stopten we bij een wegrestaurant. Daar kon iedereen naar wens eten en drinken of lekker uitwaaien. Om half 2 trokken we verder. We waren toen nog maar 10 km van de grens verwijderd. Om 2 uur waren we weer in Nederland. Daar werd de datum van de reunie vastgelegd: 10 november. Er werd ook geld opgehaald voor de chauffeur. Er waren 2 zaken die opvielen toen we over de Hollandse snelweg voortraasden: erg druk verkeer en later regenachtig weer. Een korte pauze voor de rokers en plassers gebeurde nog bij droog weer, maar dat duurde niet lang. In de bus bleef de sfeer goed. Jacob handelde alle zaken aangaande consumptiebonnen af en Koosje bedankte de chauffeur in de vorm van een gedicht. Hierbij overhandigde ze hem een buidel met geld. De chauffeur bedankte op zijn beurt ons. Hij had het een hele prettige reis gevonden en hoopte over 2 jaar weer als touringcarbestuurder mee te mogen. We moesten dat maar aan “Kras ” vragen. Om kwart over 5 arriveerden we in Sprang-Capelle. Het was we! grappig om te constateren dat verschillende koorleden het thuisfront mobiel inlichtten over het tijdstip van aankomst. Iets, dat we nog niet eerder hadden meegemaakt op onze reizen naar Polen. Zo stonden er toch nog wat mensen te zwaaien op het plein toen we bij het”Jeugdcentrum” arriveerden. Het was droog weer en er waren vele helpende handen bij het uitladen van de bagage. Er waren innige begroetingen, ook tussen oma ‘s, opa ’s en kleinkinderen. Er was koffie. Janny Droogendijk en Jeanne Nieuwenhuizen hadden een lekker kopje koffie gezet met cake van van Esseveldt. Dat smaakte goed. We verzamelden ons in de grote zaal. De verhalen wamen los, er werd wat afgepraat over deze succesvolle reis naar Polen. Succesvol, zo mag deze reis worden genoemd: de sfeer was heel goed, de onderlinge verstandhouding voortreffelijk, het optreden heel netjes, de uitstapjes interessant en de contacten hartelijk. Het was jammer, dat Nel de reis moest onderbreken en ook de kleine ongelukjes waren niet zo fijn, maar dat heeft geen stempel gezet op dit tournee van”Excelsior “, Jacob bracht dit onder woorden bij de afsluiting van de reis. Namens het bestuur bedankte hij iedereen voor de positieve bijdrage en sloot met gebed. Toen ging iedereen naar huis.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.